Bidon stalowy, aluminiowy czy plastikowy? Który materiał wybrać?

Najlepszy materiał na bidon to stal nierdzewna albo Tritan. Bidon stalowy wybierz, jeśli zależy Ci na materiale, który nie przejmuje smaków ani zapachów, ale w odróżnieniu do klasycznej wersji, utrzyma chłód lub ciepło napoju przez długie godziny. Bidon z Tritanu wybierz, jeśli liczy się dla Ciebie lekkość, przejrzystość butelki i możliwość mycia jej w zmywarce. Bidon aluminiowy jest lekki, ale wymaga nieuszkodzonej powłoki od środka i najlepiej wlewać do niego samą wodę. Poniżej porównujemy te trzy materiały, a do tego szkło, pod kątem zdrowia, wagi, smaku, temperatury i mycia.

Bidon stalowy, aluminiowy czy plastikowy – porównanie materiałów

Każdy z tych materiałów sprawdza się w innej sytuacji. Najważniejsze różnice prezentują się następująco:

Czy bidon metalowy jest bezpieczny dla zdrowia?

Tak, bidon metalowy jest bezpieczny dla zdrowia, jeśli jest wykonany ze stali nierdzewnej 18/8 albo z aluminium z nieuszkodzoną powłoką w środku. Określenie „bidon metalowy” obejmuje jednak dwa różne materiały, które inaczej zachowują się w kontakcie z napojem:

• Stal nierdzewna nie potrzebuje od środka żadnej powłoki. Woda ma kontakt wyłącznie ze stalą, która nie reaguje z napojem i nie pochłania smaków ani zapachów.
• Aluminium reaguje z kwaśnymi i słonymi produktami, dlatego bidon aluminiowy ma od środka powłokę ochronną z emalii lub żywicy. Dopóki jest ona nieuszkodzona, napój styka się z bezpieczną powłoką, a nie z metalem. Uszkodzenie warstwy ochronnej sprawia, że aluminium z butelki może wchodzić w reakcje z napojem, zwłaszcza kwaśnym, takim jak woda z cytryną.

Bidony metalowe ze stali i aluminium łatwo pomylić, bo z zewnątrz często wyglądają tak samo. Jeśli w opisie produktu znajdziesz tylko ogólne słowo „metalowy”, sprawdź, z czego dokładnie wykonany jest bidon. Podpowiedzią jest też waga: aluminium jest prawie trzy razy lżejsze od stali nierdzewnej, więc bidon aluminiowy jest wyraźnie lżejszy od stalowego o tej samej pojemności.

Bidon ze stali nierdzewnej – kiedy jest najlepszym wyborem?

Bidon ze stali nierdzewnej jest najlepszym wyborem, gdy chcesz mieć zimny napój przez cały dzień albo ciepłą herbatę na zimowym spacerze. To także bidon na lata: stal się nie tłucze, nie pochłania zapachów i nie ma w środku powłoki, która mogłaby się z czasem zetrzeć.

Stalowy bidon termiczny ma dwie ścianki ze stali nierdzewnej, pomiędzy którymi znajduje się próżnia. To dzięki niej nie występuje wymiana ciepła z otoczeniem. Napój wewnątrz stalowego bidonu termicznego nie traci zbyt szybko swojej temperatury. Taki bidon utrzyma zimną wodę przez wiele godzin: Kambukka Elton Insulated 600 ml utrzymuje zimne napoje do 22 godzin, a litrowy nawet do 48 godzin. Dodatek kostek lodu może wydłużyć ten czas.

Na co uważać przy bidonie stalowym?

• Waga – Stal jest cięższa od tworzyw sztucznych. Dla porównania, Dupla 750 ml wykonana z Tritanu waży zaledwie 196 gramów, podczas gdy jej termiczna wersja ze stali nierdzewnej waży ponad 2 razy więcej, bo 431 gramów.
• Wgniecenia – Bidon stalowy się nie stłucze, ale po upadku na beton może się wgnieść. Wgniecenia jednak niekoniecznie oznaczają zepsucie bidonu. Może on dalej służyć bez żadnego zarzutu.
• Mycie – Nakrętkę stalowego bidonu Kambukka oraz jej elementy, takie jak uszczelka czy system SNAPCLEAN® umyjesz w zmywarce, ale stalowy, lakierowany korpus producent zaleca myć ręcznie, gąbką lub szczotką przeznaczoną do mycia butelek.
• Gorące napoje – Do świeżo zaparzonej herbaty wybierz bidon termiczny bez słomki, np. Elton Insulated. Stalowe bidony ze słomką, takie jak Lagoon Insulated, są przeznaczone wyłącznie do zimnych napojów. Jeśli wlewasz wrzątek, odczekaj co najmniej 3 minuty, zanim zakręcisz bidon.

Czy stal nierdzewna jest zdrowa?

Tak, stal nierdzewna jest zdrowa i bezpieczna w kontakcie z napojami. Nie reaguje z jego składnikami, nie pochłania smaków ani zapachów i nie potrzebuje w środku żadnej powłoki, więc woda w bidonie stalowym ma kontakt wyłącznie z neutralnym metalem.

W opisach bidonów stalowych najczęściej spotkasz oznaczenie stal nierdzewna 18/8. Liczby te oznaczają 18% chromu i 8% niklu w stopie. To ten sam rodzaj stali, z którego robi się sztućce i garnki, jest odporny na rdzę i bezpieczny w kontakcie z żywnością.

Czy aluminium w bidonie jest szkodliwe?

Aluminium w bidonie nie jest szkodliwe, dopóki wewnętrzna powłoka bidonu jest cała, a Ty nalewasz do niego głównie wodę. Gorzej, gdy powłoka jest porysowana albo popękała po wgnieceniu, a w bidonie trzymasz kwaśne napoje. Wtedy napój ma kontakt z gołym aluminium, a w kwaśnym napoju aluminium łatwiej do niego przechodzi.

Aluminium nie jest organizmowi do niczego potrzebne, a przy wysokim spożyciu może szkodzić zdrowiu. Nie ma więc powodu, żeby dostarczać go sobie dodatkowo z bidonu.

Jak bezpiecznie używać bidonu aluminiowego:

• Nalewaj do niego tylko wodę, a soki, lemoniadę i napoje energetyczne trzymaj w bidonie stalowym albo z Tritanu; część producentów bidonów aluminiowych wprost odradza wlewanie do nich kwaśnych napojów,
• Myj go miękką gąbką, bez drucianych czyścików i ostrych środków, które mogą zarysować powłokę wewnątrz bidonu,
• Wymień go, gdy powłoka w środku jest porysowana, łuszczy się lub gdy bidon jest mocno wgnieciony,
• Uważaj na stare i bardzo tanie modele, bo ich powłoka mogła zawierać BPA.

Bidon aluminiowy nie utrzyma też temperatury. Aluminium bardzo dobrze przewodzi ciepło, więc zimna woda szybko się w nim nagrzewa. Jeśli zależy Ci na zimnym napoju przez cały dzień, lepszy będzie stalowy bidon termiczny z izolacją próżniową.

Czy bidon plastikowy jest bezpieczny?

Tak, bidon plastikowy jest bezpieczny, jeśli jest zrobiony z tworzywa bez BPA, np. z Tritanu albo polipropylenu, i jeśli regularnie go myjesz. Unikaj starych, twardych bidonów z poliwęglanu bez żadnych oznaczeń, bo to właśnie z tego tworzywa pochodzi problem ze szkodliwym BPA.

Pod hasłem „bidon plastikowy” kryją się różne tworzywa:

• Tritan – twardy, wytrzymały i przejrzysty jak szkło. To nowoczesne tworzywo sztuczne, którego główną cechą jest lekkość i odporność na stłuczenie. Nie zawiera BPA, BPS ani innych bisfenoli i nie przejmuje zapachów. Nadaje się do wody, soków i niegazowanych lemoniad, ale nie do gorących lub gazowanych napojów. Więcej o tym materiale piszemy we wpisie blogowym o bidonie tritanowym.
• Polipropylen (PP) i polietylen (PE) – z nich powstają m.in. miękkie bidony, które można ścisnąć w dłoni, np. popularne bidony sportowe. Są bardzo lekkie i tanie, nie zawierają BPA, ale z czasem mogą przejąć zapach napojów.
• Poliwęglan (PC) – twardy, szklisty plastik, z którego dawniej robiono bidony i butelki. Może uwalniać BPA, zwłaszcza gdy jest stary, porysowany albo nagrzany. Szczegóły znajdziesz we wpisie o bidonie bez BPA.

Bez względu na rodzaj plastiku nie wlewaj do bidonu wrzątku i nie zostawiaj go na długo w nagrzanym samochodzie.

Który bidon jest lepszy: metalowy czy tritanowy?

Bidon metalowy ze stali nierdzewnej jest lepszy, gdy zależy Ci na temperaturze napoju i trwałości, a bidon plastikowy z Tritanu, gdy chcesz lekkiego bidonu na wodę, który łatwo umyjesz w zmywarce. Najprościej wybrać, myśląc o tym, gdzie najczęściej będziesz z niego pić:

• Praca, szkoła, siłownia – bidon z Tritanu. Jest lekki, widać w nim, ile wody zostało, a Tritan dobrze znosi zmywarkę czy upadki.
• Upał, całodniowa wycieczka, góry – stalowy bidon termiczny. Woda będzie zimna jeszcze po wielu godzinach. Zimą zabierzesz w nim gorącą herbatę, która nie wystygnie przez cały dzień.
• Zimowy spacer, narty – stalowy bidon termiczny bez słomki.
• Lekki metalowy bidon tylko na wodę – bidon aluminiowy, o ile dbasz o jego powłokę.

Jaki bidon jest najzdrowszy?

Najzdrowszy bidon to bidon ze stali nierdzewnej 18/8, z Tritanu albo ze szkła. Te materiały nie zawierają BPA, nie potrzebują od środka żadnej powłoki i nie przejmują zapachów ani smaku napojów.

Zdrowy bidon to jednak nie tylko materiał, ale też to, jak o niego dbasz. Nawet najlepszy bidon nie będzie higieniczny, jeśli woda stoi w nim kilka dni. Dlatego:

• myj bidon codziennie, a po soku czy elektrolitach od razu,
• susz w częściach – korpus osobno, nakrętka osobno, a jeśli bidon posiada słomkę, ją również susz oddzielnie,
• przechowuj go bez zakręconej nakrętki, aby mógł dalej swobodnie schnąć,
• wymień bidon, który jest pęknięty, mocno porysowany w środku albo ma uszkodzoną powłokę.

Czy szklany bidon to dobry wybór?

Szklany bidon to dobry wybór do domu i biura, bo szkło nie przejmuje smaków ani zapachów i łatwo utrzymać je w czystości. Na trening, rower, w góry i dla dziecka lepszy będzie bidon stalowy albo z Tritanu, bo szkło jest ciężkie i może łatwo się stłuc.

Silikonowa osłona, w którą ubrana jest część szklanych bidonów, chroni przed obiciem, ale nie gwarantuje, że szkło przetrwa upadek na płytki czy chodnik, a nawet zwykłe rzucenie plecakiem. Szklany bidon nie utrzyma też długotrwale temperatury napoju.

Jeśli podoba Ci się przejrzystość szkła, wybierz bidon z Tritanu. Wygląda podobnie jak szkło, ale jest to znacznie lżejszy materiał, w dodatku odporny na stłuczenia.

Z jakich materiałów są wykonane bidony marki Kambukka?

Bidony Kambukka są wykonane z Tritanu albo ze stali nierdzewnej 18/8 izolowanej próżniowo, a cała oferta marki jest wolna od BPA. Wybór sprowadza się więc do pytania, czy potrzebujesz lekkiego bidonu na wodę, czy bidonu termicznego, który utrzyma napój chłodny lub gorący przez długie godziny.

Bidony z Tritanu: lekkie, do wody i zimnych napojów, w całości do zmywarki:

• Elton (500 ml, 750 ml i 1000 ml) – nakrętka 3 w 1: szybki łyk po wciśnięciu przycisku, stałe otwarcie i szczelna blokada na czas transportu,
• Lagoon (750 ml i 1000 ml) – ze słomką i silikonowym ustnikiem z osłoną; jest też wersja dziecięca 400 ml, z tworzywa sztucznego lub ze stali nierdzewnej.
• Reno 500 ml – ma klasyczną, odkręcaną nakrętkę Twist.
• Dupla (750 ml i 1000 ml) – z nakrętką 2 w 1 Dual Twist, w której jednym przekręceniem o 180 wybierasz, czy pijesz klasycznie przez ustnik, czy przez słomkę.

Bidony termiczne ze stali nierdzewnej 18/8 z podwójnymi ściankami izolowanymi próżniowo:

• Elton Insulated – nakrętka 3 w 1; wersja 600 ml utrzymuje zimne napoje do 22 godzin, a litrowa do 48 godzin i nadaje się też do gorącej herbaty,
• Dupla Insulated (600, 750 i 1000 ml) – ze słomką i ustnikiem; wersja 750 ml utrzymuje zimne napoje przez 21 godzin,
• Lagoon Insulated (400 i 600 ml) – ze słomką i silikonowym ustnikiem pod specjalną pokrywką do otwierania butelki bez dotykania ustnika, przeznaczona tylko do zimnych napojów.